AV. TANER ŞENTÜRK · SÖZLEŞMELER
Önalım Hakkı Sözleşmesi
Önalım Hakkı Sözleşmesi; sözleşmenin kapsamı, temel hükümleri ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hukuki noktalar hakkında açıklayıcı içerik.
GENİŞ KAPSAMLI TAŞINMAZ ÖNALIM HAKKI SÖZLEŞMESİ
(Sözleşmeden Doğan Önalım / Şufa Hakkı)
AÇIKLAMA: Bu metin, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu kapsamında sözleşme ile kurulan taşınmaz önalım hakkı için hazırlanmıştır. Paylı mülkiyetten doğan yasal önalım hakkı ayrı bir hukuki kurumdur. Somut taşınmazın niteliğine, tarafların sıfatına, tüketici veya ticari işlem bulunup bulunmadığına ve tapu kayıtlarına göre uyarlama yapılmalıdır.
MADDE 1 - TARAFLAR
İşbu Taşınmaz Önalım Hakkı Sözleşmesi (“Sözleşme”), aşağıda bilgileri bulunan Taşınmaz Maliki ile Önalım Hakkı Sahibi arasında akdedilmiştir.
A. TAŞINMAZ MALİKİ / ÖNALIM YÜKÜMLÜSÜ
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ........................................................................................................................
T.C. Kimlik No / Vergi No: ........................................................................................................................
MERSİS No: ........................................................................................................................
Adres: ........................................................................................................................
KEP Adresi: ........................................................................................................................
E-posta: ........................................................................................................................
Telefon: ........................................................................................................................
Temsilci ve Yetki Dayanağı: ........................................................................................................................
B. ÖNALIM HAKKI SAHİBİ
Adı Soyadı / Ticaret Unvanı: ........................................................................................................................
T.C. Kimlik No / Vergi No: ........................................................................................................................
MERSİS No: ........................................................................................................................
Adres: ........................................................................................................................
KEP Adresi: ........................................................................................................................
E-posta: ........................................................................................................................
Telefon: ........................................................................................................................
Temsilci ve Yetki Dayanağı: ........................................................................................................................
MADDE 2 - TANIMLAR
2.1. Taşınmaz: işbu Sözleşmede tapu bilgileri ayrıntılı olarak belirtilen ve önalım hakkının konusunu oluşturan taşınmazı veya açıkça kararlaştırılmışsa taşınmazdaki payı ifade eder.
2.2. Malik: Taşınmazın sözleşme tarihindeki kayıtlı malikini ve sözleşmeye göre önalım yükümlülüğünü üstlenen tarafı ifade eder.
2.3. Hak Sahibi: Sözleşme ile lehine önalım hakkı kurulan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
2.4. Üçüncü Kişi: Hak Sahibi dışında Taşınmazı veya hakkın kapsamındaki payı devralmak isteyen ya da devralan kişiyi ifade eder.
2.5. Satışa Eşdeğer İşlem: kanunen veya işlemin ekonomik sonucu itibarıyla önalım hakkının doğumuna neden olan, satış sonucuna benzer şekilde Taşınmazın ekonomik ve hukuki hâkimiyetini üçüncü kişiye geçiren işlemleri ifade eder.
2.6. Şerh: sözleşmeden doğan önalım hakkının tapu kütüğüne, mevzuatın izin verdiği süre ve koşullarla işlenmesini ifade eder.
MADDE 3 - SÖZLEŞMENİN KONUSU VE AMACI
Malik, aşağıda belirtilen Taşınmazı veya sözleşmede açıkça belirlenen payını üçüncü bir kişiye satması ya da kanunen satışa eşdeğer sayılan bir işlem gerçekleştirmesi hâlinde, Hak Sahibine işbu Sözleşmede ve uygulanabilir mevzuatta gösterilen koşullarla öncelikle satın alma imkânı tanımayı; Hak Sahibi de önalım hakkını ancak hukuken doğduğu ve süresinde usulüne uygun olarak kullandığı takdirde ileri sürmeyi kabul eder.
Taraflar, işbu Sözleşmenin Malik bakımından Taşınmazı mutlaka satma borcu doğuran bir satış vaadi veya Hak Sahibine dilediği anda satın alma hakkı veren bir alım hakkı olmadığını; hakkın, kural olarak satış veya satışa ekonomik bakımdan eşdeğer işlem ile işlerlik kazanan bir önalım hakkı olduğunu kabul eder.
MADDE 4 - TAŞINMAZIN TAPU VE FİİLÎ BİLGİLERİ
İli: ........................................................................................................................
İlçesi: ........................................................................................................................
Mahallesi / Köyü: ........................................................................................................................
Ada: ........................................................................................................................
Parsel: ........................................................................................................................
Pafta: ........................................................................................................................
Bağımsız Bölüm No: ........................................................................................................................
Blok: ........................................................................................................................
Kat: ........................................................................................................................
Niteliği: ........................................................................................................................
Yüzölçümü: ........................................................................................................................
Arsa Payı: ........................................................................................................................
Cilt / Sayfa: ........................................................................................................................
Malik Pay Oranı: ........................................................................................................................
Tapu Belgesi Tarihi ve Yevmiye No: ........................................................................................................................
Fiilî Adres: ........................................................................................................................
Mevcut Kullanım Şekli: ........................................................................................................................
Taşınmazın güncel tapu kaydı, takyidat belgesi ve varsa kroki/bağımsız bölüm planı Ek-1’in ayrılmaz parçasıdır.
MADDE 5 - MALİKİN MÜLKİYET, YETKİ VE HUKUKİ DURUM BEYANLARI
5.1. Malik, Taşınmaz üzerinde Sözleşme kurmaya ve önalım hakkı tesis etmeye yetkili olduğunu; temsilci aracılığıyla imza atılıyorsa temsil yetkisinin yeterli ve yürürlükte olduğunu beyan eder.
5.2. Malik, tapu kaydındaki ipotek, haciz, ihtiyati tedbir, intifa, kira şerhi, aile konutu şerhi, satış vaadi, alım/geri alım/önalım hakkı, irtifak ve diğer sınırlamaları Ek-2’de eksiksiz açıklamakla yükümlüdür.
5.3. Taşınmaz üzerinde üçüncü kişilerin mülkiyet, zilyetlik veya ayni hak iddiaları mevcutsa bunlar ayrıca açıklanacaktır.
5.4. Gerekli olduğu hâllerde eş rızası, şirket organ kararı, vesayet/izin kararı, kamu kurumu izni veya sair yetki belgesi Malik tarafından temin edilir.
MADDE 6 - ÖNALIM HAKKININ KURULMASI
Malik, işbu Sözleşmenin yürürlük süresince, Taşınmazın tamamının veya aşağıda belirtilen kısmının/payının üçüncü kişiye satılması ya da satışa ekonomik bakımdan eşdeğer bir işleme konu edilmesi hâlinde Hak Sahibine önalım hakkı tanır.
Hakkın Kapsadığı Taşınmaz / Pay: ........................................................................................................................
Tarafların açıkça aksini kararlaştırmadığı hâllerde hak, yalnızca yukarıda belirlenen Taşınmaz veya pay bakımından geçerlidir; Malik'in diğer taşınmazlarını kapsamaz.
MADDE 7 - ÖNALIM HAKKININ TÜRÜ: BASİT VEYA NİTELİKLİ ÖNALIM
Taraflar aşağıdaki modellerden yalnız birini seçer ve seçimi açıkça yazar:
Seçilen Model: ........................................................................................................................
7.1. Basit Önalım: Hak Sahibi, üçüncü kişi ile yapılan satışın veya satışa eşdeğer işlemin gerçek ve hukuken geçerli koşullarıyla Taşınmazı edinme hakkına sahiptir.
7.2. Nitelikli Önalım: Önalım bedeli veya belirli temel şartlar önceden kararlaştırılır. Üçüncü kişiyle yapılan işlemin koşulları bu hükümlerle çeliştiğinde, emredici hukuk kuralları saklı kalmak üzere aşağıdaki özel şartlar uygulanır.
Nitelikli Önalım Bedeli / Hesaplama Formülü: ........................................................................................................................
Nitelikli Önalımda Ödeme Takvimi / Diğer Şartlar: ........................................................................................................................
MADDE 8 - ÖNALIM BEDELİNİN BELİRLENMESİ
Basit önalım modelinde önalım bedeli ve yan edimler kural olarak Malik ile üçüncü kişi arasında kararlaştırılan gerçek satış koşullarına göre belirlenir. Nitelikli önalım modelinde ise işbu Sözleşmedeki bedel, endeksleme, ekspertiz veya formül uygulanır; ancak emredici mevzuatın uygulanmasını gerektiren hâller saklıdır.
Satış bedelinin bir kısmının mal, hizmet, borcun üstlenilmesi, takas, mahsup, şirket payı, kripto varlık veya başka bir ekonomik değer ile karşılanması hâlinde, bu karşılığın makul ve doğrulanabilir parasal değeri belirlenir. Taraflar değerleme yöntemini Ek-3’te ayrıca gösterebilir.
MADDE 9 - SÖZLEŞME VE HAKKIN SÜRESİ
Başlangıç Tarihi: ........................................................................................................................
Bitiş Tarihi: ........................................................................................................................
Önalım hakkı, Türk Borçlar Kanunu uyarınca azami on yıllık süre sınırına tabidir. Tarafların on yılı aşan bir süre…